Vertaling nog na te lezen. Deze pagina is een vertaling van het Franse origineel, dat de referentie blijft. Lees de Franse versie
Zijn werk
De adellijke glasblazers
Via zijn moeder stamde Claude Martin de Robert af van de adellijke glasblazers uit de Ariège, wier historicus hij was. Zijn geschriften over glasblazers zijn weinig bekend: hier staat wat we ervan weten, en wat nog moet worden teruggevonden.
Deze adellijke families — de Roberts, Greniers en Verbiziers — hadden het voorrecht glas te blazen en trouwden onderling om het te behouden. [W16][W18] Claude Martin de Robert was een van de „pijlers” van hun vereniging van afstammelingen, La Réveillée, als historicus van de glasblazersfamilies. [W19] Zijn afkomst en deze band worden voorgesteld op de pagina Zijn afkomst.
Zijn geschriften over glasblazers
De drie artikelen die de familie meldde
Elke verwijzing wordt gegeven zoals ze ons werd doorgegeven en daarna aangevuld met wat openbare bronnen zeggen; verder wordt niets samengevat.
Notes sur les verriers du Couserans
Doorgegeven verwijzing
Claude Martin de Robert, « Notes sur les verriers du Couserans », 1985, actes du LVe Congrès de la Fédération des sociétés académiques et savantes Languedoc-Pyrénées-Gascogne.
Wat de bronnen zeggen
De bundel bestaat: handelingen van het congres in Saint-Girons van 28 tot 30 juni 1985, Du Couserans au gave de Pau : tradition et renouveau, uitgegeven in Saint-Girons in 1986. [W50] Het was het 40e congres van de federatie (dat van 1984 was het 39e), en niet het 55e. De vereniging La Réveillée citeert het artikel, onder de titel „Note sur les verriers du Couserans”, pagina’s 183 tot 190, onder haar bronnen over de glasblazerijen van Pointis [W47]; een studie uit 1990 geeft dezelfde bladzijden. [W69] De bibliografie van de vereniging (2004) en een circulaire van 2021 noemen het „Notes sur les verreries du Couserans”, „extrait des actes du XLe congrès d’études régionales”, 1985, vermoedelijk een overdruk. [W63] De circulaire van 2021 geeft er één element uit: Claude Martin vermeldt de exploitatie van een mangaanmijn, de „zeep van de glasblazers”, in Mane (La Bastide-de-Sérou), eigendom van de Grenier-Niger. [W57]
Claude Martin de Robert, « La collection du baron Sevin », 1992, Circulaire de La Réveillée n° 1016.
Wat de bronnen zeggen
Het artikel verscheen in de Circulaire de la Réveillée nr. 59, in maart 1992, onder de titel „Collection baron de Sevin”, ondertekend „Claude Martin (de Robert Bousquet)”. Het zijn aantekeningen over de familie van de Toulouser verzamelaar Jean-Louis de Sevin (1892-1927), bestuurder van de glasfabrieken van Carmaux, opgetekend bij een van zijn afstammelingen. Erop volgt een notitie van Jacqueline Vidal: bij de veiling van de collectie, in Toulouse, op 14 november 1991, kocht La Réveillée vier oude glazen voor haar museum in Le Mas-d’Azil. [W20] Het nummer 1016 uit de doorgegeven verwijzing komt in de circulaire niet voor.
Claude Martin de Robert, « Notes sur la verrerie et les verriers de Cabanes », 1977, Bulletin du Comité d’études historiques et archéologiques du Pastourais (texte d’une conférence).
Wat de bronnen zeggen
Het is de tekst van een lezing van Claude Martin; de titel werd ook doorgegeven als „Note sur les verreries et les verriers de Cabanes”. Het nummer, de pagina’s en de spelling van de plaats (Cabanes of Cabannes) zijn na te gaan. Het tijdschrift bestaat: Les Amis du Pastourais : comité d’études historiques et archéologiques, uitgegeven in Saint-Pastour, in de Lot-et-Garonne, sinds 1975. [W51] In 1978 ontvangt de Revue de l’Agenais in ruil „No 5, année 1977” van dit bulletin: dat is waarschijnlijk het nummer van het artikel. [W78] Het artikel zelf is in de catalogi niet teruggevonden (BnF en Google Books geraadpleegd op 9 november 2026; de SUDOC reageerde niet). De plaats moet nog worden nagegaan. Waarschijnlijk spoor: een „verrerie de Cabanes en Agenais”, in 1744 gedreven door een adellijke glasblazer, noble Jacques du Grenier, op de grens van de gemeenten Monbahus en Montastruc, op enkele kilometers van Saint-Pastour [W77]; geen bron zegt nog dat het die van het artikel is. Twee andere sporen worden niet gevolgd: een glasblazerij „à Cabannes, commune de Montmirail”, in de Grésigne, genoemd voor 1450 [W62], en een „sieur de Cabanac” (onzekere lezing) uit de familie de Robert, in Vaour in 1750, in de aantekeningen van Claude Martin (bibliotheek van de SHPF): in Cabanac is geen glasblazerij bekend.
Teruggevonden in november 2026 bij het doornemen van de documenten die La Réveillée online publiceert, van het oudste tot het meest recente. Zijn teksten worden hier niet overgenomen: alleen de verwijzing en enkele feiten worden gegeven.
1948 — Een foto van Périlhou
Referentie
Circulaire de la Réveillée nr. 124, december 2019.
Wat bekend is
Een wandeling langs de glasblazerspaden van de Gabrais toont de foto van het huis van Périlhou, verbonden met de Grenier-Périlhou, „prise par Claude Martin en 1948” (genomen door Claude Martin in 1948): hij was toen eenentwintig. [W56]
1975 — Lezing en bibliografie op de oprichtingsbijeenkomst
Referentie
Bijeenkomst van de nazaten van de adellijke glasblazers, Le Mas-d’Azil en Carla-Bayle, 1975; brochure van La Réveillée.
Wat bekend is
Op de grote bijeenkomst van 1975 hield Claude Martin een praatje over de verdwenen glasblazerijen van de streek [W21]; op de tentoonstelling van oud glas in Le Mas-d’Azil was een blaaspijp te zien, „prêtée par M. Claude Martin” (uitgeleend door de heer Claude Martin). [W64] De brochure van de bijeenkomst vermeldt dat hij de tekst van zijn lezing wilde herwerken „pour le compléter et le publier ultérieurement” (om hem aan te vullen en later te publiceren), en drukt de bibliografie af die hij aanleverde: een vijftiental werken over de adellijke glasblazers, en de te raadplegen archieffondsen, van de Ariège tot de Gironde, in de Archives nationales en de Bibliothèque nationale. [W53]
„Les verriers de la Neste et de la Barousse”, Revue de Comminges, vier afleveringen, 1976.
Wat bekend is
De auteur steunt op „M. Claude Martin, aimable correspondant, descendant de gentilshommes verriers, faisant des recherches sur ce que furent ces ancêtres” (een vriendelijke correspondent, nazaat van adellijke glasblazers, die onderzoek doet naar wie die voorouders waren): Claude Martin wijst de eerste Verbizier op de stamtafel van de familie aan en stuurt hem een kopie van een document over de adel van twee broers Verbizier, bewaard in de Bibliothèque nationale (fonds français 32398). [W54]
1981 — De herdruk van het boek over de glasblazerijen van Moussans
Referentie
Circulaire de la Réveillée nr. 29, oktober 1981.
Wat bekend is
De vereniging was van plan het boek over de glasblazerijen van Moussans en de adellijke glasblazers (1450-1890) te herdrukken, een „ouvrage introuvable” (onvindbaar werk); belangstellenden moesten zich inschrijven bij Claude Martin, in Clairac. [W70]
1985 — Een bron voor de geschiedenis van het Refuge uit de Ariège
Referentie
„Aspects de la Réforme dans le pays de Foix à la révocation de l’édit de Nantes”, brochure van de bijeenkomst van La Réveillée in 1985.
Wat bekend is
De spreker zegt zijn „renseignements sur le Refuge ariégeois et en particulier ceux des gentilshommes verriers” (gegevens over het Refuge uit de Ariège, en in het bijzonder over de adellijke glasblazers) te danken aan Claude Martin, „qui a fait un travail absolument remarquable sur le refuge protestant, à partir de Clairac” (die vanuit Clairac een opmerkelijk werk over het protestantse refuge verrichtte): onder de in Frankfurt ondersteunde vluchtelingen noteerde Claude Martin 27 leden van de families van adellijke glasblazers, onder wie 6 Greniers, 6 Roberts en één Verbizier. Dit is de brug tussen zijn twee onderzoeksvelden, Clairac en de glasblazers. [W68]
1990 — Geraadpleegd over de glasblazers van de Couserans in 1789
Referentie
„Les gentilshommes verriers du Couserans aux assemblées préparatoires des États généraux de 1789”, brochure van de bijeenkomst van La Réveillée in 1990.
Wat bekend is
De auteur raadpleegt „Monsieur Claude Martin, excellent spécialiste de l’histoire des gentilshommes verriers en Couserans” (een uitstekend kenner van de geschiedenis van de adellijke glasblazers van de Couserans), citeert zijn „Notes sur les verreries du Couserans” (handelingen van het 40e congres, juni 1985, bladzijden 183 tot 190) en bedankt hem voor de gegevens die hij haar verstrekt over verscheidene glasblazers van 1789, onder wie Pierre de Robert Bousquet, getrouwd in 1764, en zijn zoon François, geboren in 1765. [W69]
2009 — Zijn manuscripten, bron van een studie over de Verbigiers de Saint-Paul
Referentie
Bijlage bij de Circulaire de la Réveillée nr. 99, januari 2009.
Wat bekend is
Een studie over de Verbigiers de Saint-Paul noemt onder haar bronnen de „manuscrits de M. Claude Martin de Clairac” (manuscripten van de heer Claude Martin uit Clairac). Zij schrijft hem twee voorstellen toe: volgens „la tradition familiale et l’archiviste Claude Martin (de Robert Bousquet)” (de familietraditie en de archivaris Claude Martin) zouden de Verbiziers uit Berbiguières in de Périgord komen; en de bijnaam Saint-Paul zou van de parochie Saint-Paul bij Bruniquel komen, een vermoeden „suggérée par M. Claude Martin” (geopperd door de heer Claude Martin). [W67]
2015 — Gegevens voor de geschiedenis van de Robert-Lafregeyres in Brazilië
Referentie
Circulaire de la Réveillée nr. 115, mei 2015.
Wat bekend is
Een artikel over de de Robert-Lafregeyres en de glasblazerij van Agua Branca in São Paulo citeert tweemaal „informations fournies par Claude Martin” (door Claude Martin verstrekte gegevens) over de families van deze tak. [W55]
In 1990 rekende de circulaire hem tot de „historiens de la Réveillée” (historici van La Réveillée), onder de naam „Claude MARTIN (de Robert BOUSQUET)” [W65], en hij staat op de foto waarmee het toekomstige glasmuseum van Le Mas-d’Azil werd aangekondigd. [W66] De documenten van de vereniging tonen hem ook in haar bestuur in 1993 [W19]; in 1995 bedankte de openingstoespraak van de bijeenkomst hem „pour ses recherches généalogiques” (voor zijn genealogisch onderzoek) [W71], en een lezing uit 2014 over de glasblazerijen van de Ariège noemt „un article de Claude Martin” onder haar bronnen. [W61] In 2025 publiceerde de circulaire een brief uit 1945 over Jane Sivadon, door zijn nicht Florence Lung teruggevonden „dans les archives de Claude Martin” (in de papieren van Claude Martin): zijn papieren zijn dus bewaard. [W58]
De archieven laten spreken
Glasblazerijen en families
De plaatsen en families waarover zijn geschriften gaan, of die met de de Roberts te maken hebben, volgens de circulaires van La Réveillée en de catalogus van de Bibliothèque nationale de France, volgens de methode van het laboratorium: elk feit heeft zijn bron en zijn status. Alleen overleden personen worden genoemd.
De glasblazerijen
Pointis (Mercenac, Couserans, Ariège)
Bevestigd
Aan het eind van de 18e eeuw werd Pointis het belangrijkste glascentrum van de Ariège. De Robert-Bousquets leidden er een glasblazerij: Pierre (1734-1810) was er in 1795 de baas; in 1804 verscheepte zijn zoon Joseph glas over de Garonne naar Toulouse en Bordeaux. [W47] In 1839-1840 werd de glasblazerij van de broers de Robert-Lafregeyre, vennoten van hun neef Robert-Bousquet (nu eens Jean-Pierre, dan weer Jean genoemd), zo’n honderd meter verplaatst. [W47][W48] De glasblazerij van de Roberts werkte tot 1883 [W59]; een glasblazerij in Pointis was in augustus 1890 nog in bedrijf. [W49] Claude Martin schreef over de glasblazers van de Couserans, en La Réveillée noemt zijn aantekening onder haar bronnen over Pointis. [W47]
Mane (La Bastide-de-Sérou en Aigues-Juntes, Ariège)
Bevestigd
Vanaf het eind van de 16e eeuw bestond er een glasblazerij in Mane; Greniers en Roberts werkten er in de 17e en 18e eeuw. De „Notes” van Claude Martin over de Couserans vermelden er een mangaanmijn in bezit van de Grenier-Niger. [W57]
Gabre en de Gabrais (Ariège)
Bevestigd
Alexandre de Robert-Bousquet (1814-1882), glasblazer in Pointis, bracht de zomers door in Comavère, gemeente Gabre. [W59] In de Gabrais fotografeerde Claude Martin in 1948 het huis van Périlhou. [W56]
De glasblazerijen van Moussans (Hérault)
Bevestigd
Léopold de Robert-Bousquet (1846-1924), geboren bij de glasblazerijen van Pointis, was van 1879 tot 1888 glasblazer in Moussans, voordat hij onderwijzer werd in de Ariège. [W59]
Mauvezin-de-Sainte-Croix (Ariège)
Waarschijnlijk
Op 11 juli 1676 woont Hélie de Granier, „gentilhomme verrier” (adellijke glasblazer), geboren in Gabre, protestant, „aux verrières de Mauvesin, annexe” van Camarade. [W74] Dat zijn zeer waarschijnlijk de glasblazerijen van Mauvezin-de-Sainte-Croix, naast Camarade, waar een Grenier in 1681 toestemming krijgt een glasblazerij te bouwen. [W75] Claude Martin noteerde deze akte in zijn dossier over de familie de Grenier (zie verderop).
Cabanes in de Agenais (Lot-et-Garonne)?
Waarschijnlijk
De plaats van het artikel van 1977 moet nog worden nagegaan. Een glasblazerij in Cabanes, in de Agenais, in 1744 gedreven door noble Jacques du Grenier, lag op de grens van de gemeenten Monbahus en Montastruc [W77], op enkele kilometers van Saint-Pastour, de zetel van het tijdschrift van het artikel [W51]: het verband is waarschijnlijk, geen bron bevestigt het. Een andere glasblazerij, „à Cabannes, commune de Montmirail”, in de Grésigne, wordt genoemd voor 1450 [W62].
Geen enkele openbare bron vermeldt tot nu toe Planissole of een plan om de glasblazerij van Pointis te verplaatsen. Meer over de glasblazerijen van de Couserans: [W52].
De families
Robert-BousquetBevestigd „Une ancienne famille de gentilshommes-verriers appartenant, depuis le XVIe siècle, à la religion réformée” (een oude familie van adellijke glasblazers, sinds de 16e eeuw gereformeerd), glasblazers in Pointis in de 18e en 19e eeuw. [W59][W47] Claude Martin tekende „Claude Martin (de Robert Bousquet)”. [W20]Hypothese: dit is de tak van zijn moeder; nog geen document verbindt zijn grootvader, Paulin Maurice Élisée de Robert, met de glasblazers van Pointis.
Robert-LafregeyreBevestigd Glasblazers in Pointis (glasblazerij verplaatst in 1840) [W47][W48]; een tak vertrok rond 1900 naar Brazilië, en Claude Martin leverde gegevens om de geschiedenis ervan te schrijven. [W55]
GrenierBevestigd „Famille de gentilshommes verriers et de pasteurs” (een familie van adellijke glasblazers en predikanten): in de 19e eeuw was Albert de Grenier-Lalée (1838-1892) predikant in Clairac en daarna in Castres. [W60] In Mane bezaten de Grenier-Niger de mangaanmijn die Claude Martin vermeldt. [W57]
VerbizierBevestigd In 1976 steunde een studie over de glasblazers van de Neste en de Barousse op Claude Martin om de eerste Verbizier in de stamboom te plaatsen. [W54] In 2009 nam een studie over de Verbigiers de Saint-Paul zijn hypothese over van een herkomst uit Berbiguières in de Périgord, voorgesteld als een overlevering, niet als een vaststaand feit. [W67] Zijn archief bevat de gedrukte stamboom van de familie, in 1905 opgesteld door Élisée de Robert-Garils, die „Berbigier” al als oorspronkelijke vorm van de naam geeft: Genealogie van de familie de Verbizier of Verbigier (1905).
De bibliotheek van de Société de l’histoire du protestantisme français (SHPF) in Parijs bewaart een handgeschreven dossier met aantekeningen van Claude Martin over de familie de Grenier: minstens twaalf bladen, akten van 1610 tot 1940, vooral van 1676 tot 1792. Ze betreffen ook de families Robert en Verbigier, een naam die Claude ook als Berbigier of Berbisier schrijft. Zijn bronnen: de protestantse registers in het gemeentehuis van Mazères, het register van predikant Jacques Durrieu (1746-1751, gereformeerde kerk van Montauban), de registers van de „Désert” en de verklaringen van niet-katholieken uit de streek van Montauban (Archives départementales de Tarn-et-Garonne), het boek van abbé Lestrade over de hugenoten van het bisdom Rieux (1904) en L’Intermédiaire des chercheurs et curieux (1976). [W74][W76] Het dossier wordt hier niet gereproduceerd: alleen enkele feiten van vóór 1900 worden samengevat; de aantekeningen lopen door tot in de 20e eeuw (niet gepubliceerd).
Bevestigd Op 11 juli 1676 woont Hélie de Granier, „gentilhomme verrier” (adellijke glasblazer), geboren in Gabre, protestant, bij de glasblazerijen van Mauvesin. [W74]
Waarschijnlijk De families van glasblazers trouwen onder elkaar: op 17 juni 1756 trouwt Jean de Grenier, sieur de La Bourdette, met Elisabeth de Grenier; op 18 juni trouwt een andere Jean de Grenier, sieur de La Bourdette, met Marie de Verbigier; op 28 mei 1765 trouwt Jean de Grenier, sieur de Courtalas, met Marie de Berbigier.
Waarschijnlijk Claude volgt dezelfde personen over tientallen jaren: Jeanne-Marie de Grenier, volgens de registers van Mazères getrouwd in 1756, geeft dat huwelijk in 1789 in Montauban aan.
Hypothese Misschien maakte hij deze aantekeningen deels voor zijn eigen genealogie: het precieze verband tussen deze akten en zijn voorouders is niet aangetoond.
Aantekeningen van Claude Martin, bibliotheek van de SHPF, niet gecontroleerd aan het origineel.
Een notitie in hetzelfde dossier volgt een familie uit Gabre tot in Amerika: Marguerite de Grenier Latour en haar man Pierre Peiret, predikant van de Franse kerk van New York, overleden in 1704 en begraven op het kerkhof van Trinity Church. [W79][W80][W81] Deze familie uit de Ariège staat niet op de lijst van emigranten uit Clairac.
Hebt u deze artikelen of papieren van Claude Martin over glasblazers?
Zijn artikelen van 1977 en 1985, zijn brieven, zijn aantekeningen, en vooral zijn papieren over het plan om de glasblazerij van Pointis naar Planissole te verplaatsen: een kopie, zelfs gedeeltelijk, zou helpen zijn onderzoek naar de adellijke glasblazers te reconstrueren. Documenten worden vóór elke publicatie nagelezen.
[W16] La Réveillée, startpagina: „Qui étaient les gentilshommes verriers ?”, geraadpleegd op 6 oktober 2026: lareveillee.org
[W18] La Réveillée, „Généalogie” en familiewapens, geraadpleegd op 6 oktober 2026: lareveillee.org
[W19] Olivier Gondran, „L’adieu à Claude Martin de Robert”, met de lezing van Florence Lung bij de uitvaart (14 februari 2018), Circulaire de la Réveillée, nr. 121, mei 2018 (PDF), geraadpleegd op 6 oktober 2026: lareveillee.org
[W20] Claude Martin (de Robert Bousquet) en Jacqueline Vidal, „Collection baron de Sevin”, Circulaire de la Réveillée, nr. 59, maart 1992 (PDF), geraadpleegd op 6 oktober 2026: lareveillee.org
[W21] „Il y a 40 ans”: brief van Jeanne de Robert over de eerste bijeenkomsten van 1975, Circulaire de la Réveillée, nr. 115, mei 2015 (PDF), geraadpleegd op 6 oktober 2026: lareveillee.org
[W22] Claude Martin, „Verres et merveilles : mille ans de verre dans le nord-ouest de la Gaule”, Circulaire de la Réveillée, nr. 65, april 1994 (PDF), geraadpleegd op 6 oktober 2026: lareveillee.org
[W47] Olivier Gondran, „Les verreries de Pointis (1re partie). De la fin du 17e au nouvel établissement de 1840”, Circulaire de la Réveillée, nr. 125, mei 2020 (PDF), geraadpleegd op 11 oktober 2026: lareveillee.org
[W48] Olivier Gondran, „Un verrier natif d’Ille-et-Vilaine à la verrerie de Pointis en 1840”, Circulaire de la Réveillée, nr. 133, mei 2024 (PDF), geraadpleegd op 11 oktober 2026: lareveillee.org
[W49] Allain Guillot en Olivier Gondran, „Verrerie de Pointis. Les carnets de Joël de Robert de Lafrégeyre”, Circulaire de la Réveillée, nr. 126, december 2020 (PDF), geraadpleegd op 11 oktober 2026: lareveillee.org
[W50] Bibliothèque nationale de France, catalogusbeschrijving van de bundel Du Couserans au gave de Pau : tradition et renouveau, handelingen van het congres voor regionale studies van de Fédération des sociétés académiques et savantes de Languedoc-Pyrénées-Gascogne, Saint-Girons, 28-30 juni 1985 (Saint-Girons, 1986), geraadpleegd op 11 oktober 2026: catalogue.bnf.fr
[W51] Bibliothèque nationale de France, catalogusbeschrijving van het tijdschrift Les Amis du Pastourais : comité d’études historiques et archéologiques (Saint-Pastour, sinds 1975), geraadpleegd op 11 oktober 2026: catalogue.bnf.fr
[W52] Michel Bégon, „À la recherche des verreries perdues au Couserans”, Circulaire de la Réveillée, nr. 111, april 2013 (PDF), geraadpleegd op 11 oktober 2026: lareveillee.org
[W53] La Réveillée, brochure van de bijeenkomst van 1975, „Séance de conclusions au Carla-Bayle” (slotzitting), met de door Claude Martin doorgegeven bibliografie (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W54] Roland Coquerel, „Les verriers de la Neste et de la Barousse”, Revue de Comminges, vier afleveringen, 1976 (PDF online gezet door La Réveillée), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W55] Olivier Gondran, „Les de Robert-Lafreygère et la verrerie d’Agua Branca à São Paulo”, Circulaire de la Réveillée, nr. 115, mei 2015 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W56] Claire Dagain, „Promenade dans les chemins verriers du Gabrais”, Circulaire de la Réveillée, nr. 124, december 2019 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W57] Marie-Geneviève Dagain, met Olivier Gondran, „Mane”, Circulaire de la Réveillée, nr. 127, mei 2021 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W58] „Jane Sivadon à son retour de captivité”, Circulaire de la Réveillée, nr. 135, mei 2025 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W59] Michel Bégon, „Léopold de Robert Bousquet (1846-1924)”, maart 2009 (PDF online gezet door La Réveillée), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W60] Philippe de Robert, lemma „Grenier (de), famille de gentilshommes verriers et de pasteurs”, Dictionnaire biographique des protestants français de 1787 à nos jours, dl. 2, 2020, overgenomen in de Circulaire de la Réveillée, nr. 132, december 2023 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W61] Olivier Gondran, „Ariège : verriers, verreries, verre”, lezing voor de Amis de Saint-Lizier, Saint-Girons, 18 oktober 2014 (PDF online gezet door La Réveillée), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W62] Robert Planchon, „La fabrication artisanale du verre”, brochure van de bijeenkomst van La Réveillée in 1975 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W63] Michel Bégon, „Pour une bibliographie sur l’histoire des familles de gentilshommes verriers”, Circulaire de la Réveillée, nr. 88, juni 2004 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W64] La Réveillée, brochure van de bijeenkomst van 1975, tentoonstelling van oud glas in Le Mas-d’Azil (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W65] „Verres et verriers” en verslag van de lezing van Simone Henry in Saint-Girons, Circulaire de la Réveillée, nr. 53, februari 1990 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W66] „Bientôt un musée du verre”, artikel uit La Dépêche du Midi, overgenomen in de Circulaire de la Réveillée, nr. 55, november 1990 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W67] Michel Bégon, „Les Verbigier de Saint-Paul”, bijlage bij de Circulaire de la Réveillée, nr. 99, januari 2009 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W68] François Baby, „Aspects de la Réforme dans le pays de Foix à la révocation de l’édit de Nantes”, brochure van de bijeenkomst van La Réveillée in 1985 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W69] Simone Henry, „Les gentilshommes verriers du Couserans aux assemblées préparatoires des États généraux de 1789”, brochure van de bijeenkomst van La Réveillée in 1990 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W70] Circulaire de la Réveillée, nr. 29, oktober 1981 (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W71] La Réveillée, brochure van de bijeenkomst van 1995, openingstoespraak (PDF), geraadpleegd op 7 november 2026: lareveillee.org
[W74] Abbé J. Lestrade, Les Huguenots dans le diocèse de Rieux, Parijs, H. Champion, en Auch, L. Cocharaux, 1904 (Archives historiques de la Gascogne, 2e reeks, aflevering VIII), p. 87, geraadpleegd op 9 november 2026: archive.org
[W75] Circulaire de la Réveillée, nr. 114, december 2014, de glasblazerijen van Mauvezin (PDF), geraadpleegd op 9 november 2026: lareveillee.org
[W76] L’Intermédiaire des chercheurs et curieux, jaargang 1979, fragment (Google Books): verwijzing naar „(1976, 975), J. Schermack, à propos de la Famille de Grenier d’Alès”, geraadpleegd op 9 november 2026: books.google.com
[W77] Dr. L. Couyba, „La verrerie de Cabanes en Agenais (1744)”, Revue de l’Agenais, deel XXXVI, 1909, p. 433-435, geraadpleegd op 9 november 2026: archive.org
[W78] Revue de l’Agenais, 1978, lijst van ruiltijdschriften: „Bulletin du Comité d’Études historiques et archéologiques du Pastourais, No 5, année 1977” (Google Books, fragment), geraadpleegd op 9 november 2026: books.google.com
[W79] Charles W. Baird, History of the Huguenot Emigration to America, New York, 1885, deel II, p. 146-147 (in het Engels), geraadpleegd op 9 november 2026: archive.org
[W80] Alfred V. Wittmeyer (red.), registers van de Franse kerk van New York, Collections of the Huguenot Society of America, deel I, 1886, p. xxxiii-xxxiv (in het Engels), geraadpleegd op 9 november 2026: archive.org
[W81] Trinity Church Wall Street, register van het kerkhof, beschrijving van Pierre Peiret (in het Engels), geraadpleegd op 9 november 2026: registers.trinitywallstreet.org