Zijn leven

Afkomst

Claude Martin werd geboren op 1 maart 1927. [A] Datum doorgegeven door de familie; akte van de burgerlijke stand en plaats nader te bepalen

Hij is de zoon van Roger Pierre Martin, winkelier in Clairac, in 1899 in die stad geboren, en van Isabelle Odette Blanche de Robert, geboren in Bordeaux, die op 8 mei 1922 in Bordeaux trouwden, volgens de huwelijksakte die de familie bewaart. Zijn vader overlijdt in 1970 in Clairac; zijn moeder begin jaren 1980 in Agen.

Langs vaderskant stamt hij uit een familie die al generaties in Clairac woonde (Martin, Clouzié, Jatz, Noguès); langs moederskant stamt hij af van de adellijke glasblazers uit de Ariège (Robert, Grenier, Verbizier). [A] Op achttienjarige leeftijd, vertelt zijn nicht Florence Lung, vertrok hij per fiets naar de Ariège, op zoek naar de geschiedenis en de neven en nichten van de familie van zijn moeder. [W19]

Hij „voegde officieel de naam Robert toe aan [zijn] Clairacse naam”: Claude Martin de Robert. [W19]

Zijn afkomst: de De Roberts, adellijke glasblazers

Eerste werk

Als tiener schreef hij op zolders notariële akten over; men vertrouwde hem “oude papieren” toe. [A] Jaren 1940 — nader te bepalen

Een loopbaan in Clairac

Na zijn militaire dienst werkt hij in de stoffenwinkel van de familie en wordt daarna algemeen directeur van de Société d’Électricité de Guyenne et Gasconne, gevestigd in de oude molen van Clairac. [A] Een artikel in Sud Ouest uit 2017 spreekt eveneens van „de stoffenwinkel van zijn vader”. [D]

Een referentie voor de nakomelingen

Vanaf de jaren 1960 kwamen de nakomelingen van de geëmigreerde families Saffin, Dutilh, Darné en Cobet hem opzoeken, uit Wenen, Londen, Frankfurt, Mauritius, Rotterdam of Philadelphia. Hij ontving hen in zijn huizen in La Pause en later in Cambes, en voerde met hen een geregelde briefwisseling. [A]

In 2017 vertelt hij Sud Ouest over de afstammelingen Dutilh dat zijn „schriftelijke of mondelinge contacten met hen in een literair Frans verlopen”. [D]

In 1978 organiseerde hij in Clairac een samenkomst van enkele tientallen afstammelingen van emigranten. [A] Volgens een knipsel uit Sud Ouest dat de familie bewaart, ontving hij in de zaal Tivoli deelnemers uit Mauritius, Europa, Noord-Amerika en Noord-Afrika, die de stambomen van de families Boué, Denis, Caubet of Duvigneau bestudeerden; de archivaris Lucile Bourrachot gaf er een lezing. De fiche bekijken.

De families Van Clairac naar de wereld

De onderzoeker

Volgens het tentoonstellingspaneel kon hij de datum van een doop in 1621 of de getuigen van een huwelijk in 1674 noemen. Hij noteerde zijn gegevens op kleine papiertjes of op de achterkant van enveloppen. [A]

In 2017 beschrijft Sud Ouest hem als „verzot op geschiedenis en genealogie” en vertelt hoe hij werkte: na zijn werkdag in de stoffenwinkel van zijn vader bracht hij zijn nachten door met het reconstrueren van de genealogie van grote families uit Clairac, door te zoeken in de departementale en gemeentelijke archieven en door de bewoners te ondervragen. Het artikel dateert deze jaren van werk niet. [D]

Onderzoekers bezochten hem, onder wie Jean-Pierre Poussou, Gabriel Debien, Gregory Hanlon en Jean Haechler. Hij had een vertrouwensrelatie met de Société académique d’Agen en het departementaal archief (Jean Burias, abbé Mateu, Lucile Bourrachot). [A]

In de jaren 1960 en 1970 publiceerde hij in de Revue de l’Agenais, de Revue historique de Bordeaux en het Bulletin de la Société d’histoire du protestantisme français. Maar hij “schreef weinig”: “Schrijven is een zaak voor historici”, vermeldt het tentoonstellingspaneel. [A]

Hij stelde ook een getypte lijst op van de „Emigrés de CLAIRAC en Agenois Province de Guyenne”: in alfabetische volgorde de achternaam en de voornaam van iedere persoon, gevolgd door de bestemming zoals hij die schreef — „Hollande”, „Allemagne”, „Frankfurt”, „Londres”, „Irlande”, „Suisse”… — of door een streepje voor wie niet gevolgd werd. Zijn overzicht vermeldt 261 personen. De datum waarop hij deze lijst opstelde is niet bekend. [L]

De emigranten van Clairac

Onderzoeksnetwerken en historische genootschappen

De documenten verbinden hem met verschillende instellingen en verenigingen. Deze banden worden weergegeven zoals de bronnen ze beschrijven: geen enkele zegt dat hij lid was van een van hen.

• Société académique d’Agen en departementaal archief: hij bouwde met hen een vertrouwensrelatie op; Jean Burias, abbé Mateu en Lucile Bourrachot erkenden de kwaliteit van het werk van deze autodidact. Het paneel zegt niet om welk departementaal archief het gaat. [A]
• Société des amis de Clairac: deze vereniging, opgericht begin 2018, noemt in haar eerste nieuwsbrief „de volharding van een plaatselijke geleerde, Claude Martin – overleden in februari jongstleden”, die „de aandacht van sommigen wakker hield” voor de geschiedenis van Clairac. [B] Haar voorzitter, Clair Morizet, wordt in 2017 door Sud Ouest naast hem genoemd. [D] [E]
• Huguenot Library (University College London): ontving in 2019 een exemplaar van zijn ongepubliceerde werk over de vluchtelingen uit Clairac (zie „Sinds 2018”). [C]
• La Réveillée: de drie adellijke glasblazersfamilies van zijn voorouders langs moederskant, Robert, Grenier en Verbizier [A], zijn die waarvan zo’n 400 afstammelingen in 1975 samenkwamen in Le Mas-d’Azil, voordat ze de vereniging La Réveillée oprichtten. [F] De vereniging beschrijft hem als een van haar „pijlers”: hij stond al op het podium van die bijeenkomst van 1975 en zetelde in haar bestuur als historicus van de glasblazersfamilies. [W19] [W21]

Het Musée historique du Clairacais

Hij richtte het Musée historique du Clairacais op in de Maison de Japhet. Het tentoonstellingspaneel vermeldt: “In 1966, oprichting van het Musée historique du Clairacais”. [A] De Société des amis de Clairac schrijft daarentegen dat het huis “in de jaren 1970 in gebruik werd genomen door Claude Martin, die er een boeiend museum van de Reformatie in Clairac oprichtte”. [B]

Het museum van Clairac

2017: de familiebijeenkomst Dutilh

In juli 2017 komen afstammelingen van de familie Dutilh, die Clairac na de herroeping van het Edict van Nantes verliet, in Clairac samen. [B] [D] [E]

Enkele dagen voor de bijeenkomst treft Sud Ouest Claude Martin, 90 jaar oud, onder zijn veranda aan, terwijl hij de geschiedenis van de familie vertelt. Volgens dit artikel werkte hij op verzoek van de familie, die haar geschiedenis wilde bewaren, samen met een andere inwoner van Clairac, Clair Morizet; zijn verhalen zouden verschijnen in een boek dat voor de bijeenkomst werd uitgegeven. Chris Dutilh was naar Clairac gekomen om informatie te zoeken nadat het familiearchief tijdens de oorlog bij een bombardement was vernietigd, en had hem ontmoet. Samen met Clair Morizet en met de hulp van de burgemeester begeleidt Claude Martin de komst van een zestigtal afstammelingen. [D]

Twee dagen later schrijft dezelfde krant het initiatief voor de bijeenkomst en het onderzoek toe aan Chris Dutilh, geholpen door de departementale archieven en door „twee plaatselijke historici, Claude Martin en Clair Morizet”. [E]

De familiebijeenkomst Dutilh van 2017

Sinds 2018

Claude Martin overleed op 7 februari 2018 (datum doorgegeven door de familie). [B] Na een dienst in de protestantse kerk van Clairac werd hij begraven op het familiedomein van Cambes, in Clairac, bij zijn moeder; zijn neven en nichten legden een glasblazerspijp van geblazen glas naast hem. [W19]

Op 12 november 2019 bevestigde de Huguenot Library (University College London) de ontvangst van een exemplaar van zijn niet-gepubliceerde werk, French Protestants (Huguenots) in Clairac, 1600s-1700s: Lists of refugees from Clairac and the surrounding Lot-et-Garonne area of France, dat zijn nicht Florence Lung via Glenys Bolland schonk. [C]

Bij de Archives départementales de Lot-et-Garonne (departementaal archief) wordt een archief Claude Martin vermeld. Te bevestigen

Op 1 maart 2027 zou hij 100 jaar zijn geworden: in Clairac wordt een herdenking voorbereid (datum nog te bevestigen).

Eeuwfeest 2027 Tijdlijn